Regionaal – Vanaf 2024 krijgt de gemeenteraad een nieuw instrument in handen. De regering werkt aan een wetsvoorstel voor de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie, die het voor gemeenten per 1 januari 2024 wettelijk mogelijk moet maken om hele wijken of buurten in één keer van het gas af te sluiten. 

De wet voorziet in een zogenaamde ‘aanwijsbevoegdheid’. Gemeenten kunnen wijken of buurten aanwijzen ‘die overgaan op een duurzame energievoorziening’. Acht jaar nadat een wijk of buurt is aangewezen, mag de netbeheerder er geen gas meer transporteren en leveren.

Afsluiten per wijk of buurt, in plaats van per gebouw is volgens de gemeenten hard nodig, om te voorkomen dat er in een wijk of buurt nog gasleidingen moeten worden onderhouden terwijl in een deel van de gebouwen geen aardgas meer wordt gebruikt. Door in één keer een hele wijk of buurt aan te kunnen wijzen en af te kunnen sluiten is te besparen op onderhoudskosten.

Volgens het kabinet is de nieuwe wet nodig om ervoor te zorgen dat 1,5 miljoen bestaande woningen en gebouwen ‘worden verduurzaamd’ tot en met 2030, zoals is voorgenomen in het Klimaatakkoord. In 2050 moeten alle 7,5 miljoen bestaande woningen en 1 miljoen andere gebouwen van het gas af zijn.

Woonlastenneutraliteit

In het Klimaatakkoord was eerder beloofd dat niemand er financieel op achteruit mag gaan als van aardgas moet worden overgestapt op een andere warmtebron. De zogenaamde ‘woonlastenneutraliteit’ was een belangrijke voorwaarde om het draagvlak voor de energietransitie onder de bevolking te vergroten. De regering stapt daar nu dus vanaf, mede onder druk van gemeenten.

In een brief begin februari aan de Tweede Kamer gaven de veertig grootste gemeenten aan het lastig te vinden rekening te moeten houden met de betaalbaarheid voor inwoners. Ook het vrijwillige karakter vonden de gemeenten ‘niet toereikend’. Gemeenten konden niet besluiten om een wijk of buurt in één keer in zijn geheel van het gas te halen omdat eerst alle eigenaren van de gebouwen het er mee eens moesten zijn.

Situatie Purmerend

Ook Purmerend zat hier mee in zijn maag toen een paar bewoners van de zogenaamde proeftuin weigerde om van het gas af te gaan. In het eerste deel van de proeftuin, 95 woningen groot, ging 94% van de bewoners mee in de energietransitie. De netbeheerder moest – want wettelijk verplicht – voor die paar bewoners een gasnetwerk neer leggen en onderhouden. Kosten: 150.000 euro.

Hoe straks de huizen verwarmd worden is geheel aan de bewoners. Zo kan deze kiezen voor aansluiting op de SVP, het aanschaffen van een warmtepomp (all electric) of kiezen voor andere middelen om te verwarmen zoals een pelletkachel.

Relevante artikelen:

https://checkon.nl/regiopurmerend/eerste-blok-woningen-aardgasvrij-gemaakt-in-proeftuin-purmerend/

https://checkon.nl/regiopurmerend/grote-meerderheid-bewoners-pilotwijk-overwhere-zuid-tekenen-voor-aardgasvrije-woning/