Purmerend – De formatiegesprekken in Purmerend voor een nieuwe coalitie gaan maandag van start. Met elf partijen in de gemeenteraad en geen duidelijke meerderheid, wordt het vormen van een nieuw college een complexe opgave.
De verkiezingsuitslag laat een sterk verdeeld politiek beeld zien, waarbij geen enkele partij dominant genoeg is om de richting te bepalen. Voor een meerderheid zijn negentien zetels nodig, wat betekent dat meerdere partijen elkaar moeten vinden in zowel inhoud als bestuurlijke samenwerking.
Verkiezingswinnaar Stadspartij/Beemster Polder Partij gooit de deur naar geen enkele partij bij voorbaat dicht. Daarmee blijven ook de sterk gegroeide partijen aan de rechterkant, zoals Forum voor Democratie en Partij voor Purmerend, formeel in beeld. Tegelijkertijd ligt daar direct een spanningsveld. Andere potentiële coalitiepartners, zoals VVD en D66, zien een samenwerking met Forum voor Democratie en/of Partij voor Purmerend niet gebeuren.
Huidige coalitie als vertrekpunt
De huidige coalitie in Purmerend bestaat uit Stadspartij/BPP, PvdA, CDA en Ouderenpartij AOV. Deze vier partijen leveren samen de vijf wethouders die de stad momenteel besturen en vormden de afgelopen bestuursperiode een relatief stabiel college. Toch is de vraag in hoeverre deze samenwerking kan worden voortgezet. De verkiezingsuitslag heeft de verhoudingen in de raad namelijk flink veranderd. Door zetelverlies bij sommige coalitiepartijen en de opkomst van nieuwe en versterkte spelers is de basis onder de huidige samenwerking minder stevig geworden. Waar deze vier partijen eerder voldoende waren voor een meerderheid, is dat na de verkiezingsuitslag een minderheid.
Meer partijen nodig voor meerderheid
De huidige zetelverdeling maakt dat een traditionele coalitie van vier partijen nauwelijks haalbaar lijkt. Waar Purmerend nu nog bestuurd wordt door vier partijen met vijf wethouders, wijst alles erop dat er in de nieuwe situatie minimaal vijf en mogelijk zelfs zes partijen nodig zijn om een stabiele meerderheid van negentien zetels te vormen. Dat betekent automatisch dat onderhandelingen complexer worden. Meer partijen aan tafel betekent meer belangen, meer wensen en grotere inhoudelijke verschillen.
Druk op verdeling wethouders
Een extra complicerende factor is de verdeling van wethoudersposten. In de huidige situatie telt Purmerend vijf wethouders, verdeeld over vier partijen. Als het nieuwe college uit meer partijen bestaat, komt de vraag op tafel hoe die posten verdeeld moeten worden. De Stadspartij/BPP heeft als grootste partij een duidelijke ambitie om stevig vertegenwoordigd te zijn in het college en wil door met twee wethouders. Die wens kan echter botsen met andere partijen die ook bestuurlijke invloed willen. Juist dit onderwerp kan tijdens de onderhandelingen voor extra spanning zorgen: meer partijen betekent niet automatisch meer wethouders, waardoor keuzes onvermijdelijk worden.
Kleine partijen in sleutelrol
Naast de grotere partijen spelen ook kleinere fracties zoals Gemeentebelangen en PB21 een belangrijke rol in de huidige politieke verhoudingen. Met ieder twee zetels lijken ze op papier misschien bescheiden, maar in een versnipperde raad als deze kunnen juist dit soort partijen het verschil maken tussen een werkbare meerderheid of een patstelling. In meerdere denkbare coalities zijn zij de ontbrekende schakel: zonder hun steun komt een combinatie net te kort.
Dat geeft deze partijen een positie die groter is dan hun zetelaantal doet vermoeden. Ze kunnen niet alleen meebeslissen, maar ook richting geven aan de onderhandelingen. PB21 heeft daarbij een mogelijk een extra voordeel: de partij beschikt over bestuurlijke ervaring. Dat maakt hen aantrekkelijker als coalitiepartner, omdat andere partijen weten dat er iemand aan tafel zit die het politieke spel kent.
De Ouderenpartij, met drie zetels, kan ook opnieuw een cruciale factor zijn in de formatie. De partij heeft zich de afgelopen jaren geprofileerd als een stabiele en pragmatische speler in de coalitie, die minder kijkt naar ideologische tegenstellingen en meer naar concrete oplossingen voor de stad. Thema’s als zorg, betaalbaarheid en wonen staan daarbij centraal.
Complexe puzzel
De formatie in Purmerend draait daarmee niet alleen om politieke richting, maar ook om praktische keuzes: wie werkt met wie samen, hoeveel partijen zijn nodig en hoe wordt de macht verdeeld? De komende weken zullen duidelijk maken welke partijen elkaar weten te vinden. Eén ding staat vast: eenvoudig wordt het niet.
Relevante artikelen:
