Regionaal – Met een woningtekort van bijna 279.000 woningen is de druk op de Nederlandse woningmarkt ongekend hoog. Ondanks de huidige inspanningen van overheid en marktpartijen zal het tekort naar verwachting tot 2024 nog verder oplopen tot 316.000 woningen. Met name voor starters en ouderen zijn de problemen nijpend. Naar verwachting is het pas vanaf 2026-2027 mogelijk om jaarlijks 100.000 nieuwe woningen aan de voorraad toe te voegen.
Dit blijkt uit onderzoek van Capital Value in samenwerking met ABF Research. Nederlandse en buitenlandse pensioenfondsen spelen een belangrijke rol bij het toevoegen van nieuwe huurwoningen aan de voorraad. Voor de komende drie jaar hebben zij gezamenlijk 29,5 miljard euro beschikbaar voor investeringen in betaalbare huurwoningen. Woningcorporaties kunnen op jaarbasis 25.000 sociale woningen bouwen wanneer de verhuurderheffing volledig wordt afgeschaft.
De verhuurderheffing is een belasting op de waarde van sociale huurwoningen die in 2013 werd ingevoerd. In principe vallen alle huurhuizen met een maandhuur tot €750,00 onder de maatregel. Alle verhuurders die meer dan vijftig sociale woningen verhuren, moeten de jaarlijkse heffing betalen. De hoogte wordt afgeleid van de WOZ-waarde. Corporaties betalen een bepaald percentage over die WOZ-waarde. In 2021 was dat tarief 0,526%. Verhuurders in de vrije sector hoeven deze belasting niet te betalen. In 2021 betaalden de corporaties gezamelijk 2,3 miljard euro. In totaal hebben ze sinds de invoering van de heffing in 2013 meer dan 11 miljard euro betaald.
Aantal huishoudens groeit met 4,7% tot 2026
De groei van het aantal huishoudens is een belangrijke graadmeter voor de vraag naar nieuwe woningen. In de afgelopen vijf jaar groeide het aantal huishoudens met gemiddeld 64.500 per jaar. Begin 2021 waren er 8.043.000 huishoudens. Naar verwachting neemt het aantal huishoudens in de periode 2022-2026 toe met 4,7% (Primos-prognose 2021). Circa 69% van de toename van het aantal huishoudens betreft alleenstaanden. Van de totale huishoudensgroei wordt 61% veroorzaakt door de toename van huishoudens in de leeftijdscategorie 75 jaar en ouder (232.500).
Woningtekort nu op 279.000 woningen, 3,5% van de voorraad
Door de verwachte stijging van de bevolking en het aantal huishoudens loopt het woningtekort de komende jaren verder op naar 316.000 woningen in 2024. Dat komt neer op 3,9% van de voorraad. Dat een daling van het woningtekort nog zeker drie jaar op zich laat wachten is te verklaren door de groei van het aantal huishoudens, te weinig bouwvergunningen in de afgelopen jaren en het feit dat het bouwen van woningen gemiddeld 2 jaar duurt en voor grotere projecten in de steden zelfs 36 maanden. De grootste tekorten zijn te vinden in de grote steden, waaronder in de regio’s Groot-Amsterdam (6,7%), Delft en Westland (6,5%) en Flevoland (5,5%).
Steeds meer jongeren in de knel
Er zijn momenteel 924.000 jonge huishoudens (t/m 29 jaar). 244.000 jonge huishoudens wonen suboptimaal. In de periode 2022 tot en met 2026 neemt het totaal aantal jonge huishoudens met 24.000 toe. Toetreden tot de woningmarkt is momenteel uitzonderlijk moeilijk en raakt vooral jonge huishoudens met een laag inkomen.
Doorstroming mogelijk door meer zorgvastgoed en ouderenwoningen te bouwen
Bij het realiseren van toekomstig woningaanbod is het belangrijk te kijken naar de demografische ontwikkelingen in de regio’s. Van de totale huishoudensgroei wordt 61% in de komende vijf jaar veroorzaakt door huishoudens in de leeftijdscategorie 75-84 jaar. In de periode tot 2030 komen er 310.000 van deze huishoudens bij, waarvan 187.000 alleenstaand. In de periode tot 2030 wordt een toename verwacht van 40% van het aantal 75 plus huishoudens met lichte tot zware mobiliteitsbeperkingen. Juist voor deze doelgroep is meer aanbod nodig, met name in het geliberaliseerde huursegment. Indien deze huurwoningen kunnen worden gerealiseerd zal er meer doorstroming plaatsvinden en krijgen starters en gezinnen een kans om koopwoningen over te nemen die dan vrijkomen.
