Schiphol – Nachtvluchten op luchthaven Schiphol zorgen voor ernstige geluidsoverlast en structurele slaapverstoring bij tienduizenden omwonenden. In 2024 vonden er maandelijks gemiddeld meer dan 2.400 vliegbewegingen plaats tussen 23.00 en 07.00 uur. Het geluid van een overvliegend toestel kan daarbij oplopen tot zo’n 80 decibel, vergelijkbaar met een voorbijrazende trein. Volgens betrokken gemeenten is de maat nu vol: zij pleiten gezamenlijk voor een volledige nachtsluiting van Schiphol.
De oproep komt van de gemeenten Aalsmeer, Amsterdam, Beverwijk, Haarlem, Heemskerk, Heiloo, Kaag en Braassem, Landsmeer, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Teylingen, Uitgeest, Wormerland en Zaanstad. Zij willen dat Schiphol tussen 23.00 en 07.00 uur geen starts en landingen meer toestaat, om zo de balans tussen luchthaven en leefomgeving te herstellen.
Ernstige gevolgen voor gezondheid
Schiphol verwerkte in 2024 in totaal 473.814 vluchten en is daarmee een van de drukste luchthavens van Europa. Ook ’s nachts blijft het vliegverkeer doorgaan. Uit de Impactanalyse nachtmaatregelen Schiphol van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat blijkt dat juist nachtelijk vliegverkeer een disproportioneel grote impact heeft op de gezondheid.
Langdurige blootstelling aan vliegtuiggeluid leidt tot chronische slaapverstoring, verhoogde stress en een groter risico op hart- en vaatziekten. Daarnaast nemen concentratievermogen en productiviteit af. Nachtvluchten tellen daarom tien keer zo zwaar mee in de geluidsbelasting als vluchten overdag.
WHO-normen ruim overschreden
Onderzoek van GGD GHOR Nederland toont aan dat de door de Wereldgezondheidsorganisatie gehanteerde norm van maximaal 11 procent ernstige slaapverstoring niet alleen rond Schiphol, maar ook in omliggende regio’s ruim wordt overschreden. Recente onderzoeken van het RIVM laten bovendien zien dat het aantal mensen met ernstige slaapverstoring door vliegtuiggeluid sinds 2002 is toegenomen.
Volgens het RIVM zijn niet alleen het aantal vluchten, maar vooral de piekgeluiden bepalend voor de ervaren hinder. Daarbij wordt beleid vaak gebaseerd op theoretische geluidsmodellen, terwijl gemeten hinder in de praktijk hoger blijkt uit te vallen. Door de verdere groei van Schiphol is de totale geluidsoverlast de afgelopen jaren alleen maar toegenomen.
Nachtsluiting als effectieve maatregel
Een volledige nachtsluiting tussen 23.00 en 07.00 uur kan volgens het ministerie leiden tot een hinderreductie van 22,6 procent onder ruim 119.000 ernstig gehinderden. Cruciaal daarbij is dat vluchten niet worden verschoven naar de randen van de nacht, zoals tussen 22.00–23.00 uur en 07.00–08.00 uur. Zonder een daadwerkelijke afname van het aantal vluchten verdwijnt het effect grotendeels.
Hoewel een nachtsluiting economische gevolgen heeft, wijzen gemeenten ook op voordelen. Minder nachtwerk kan leiden tot lagere kosten, betere werktijden en een efficiëntere personeelsinzet. Daarmee zou de maatregel niet alleen de leefbaarheid verbeteren, maar ook bijdragen aan een duurzamere bedrijfsvoering van de luchthaven.
Internationale voorbeelden
Volgens de gemeenten is een nachtsluiting geen uitzonderlijke maatregel. Grote internationale luchthavens zoals Londen Heathrow, Frankfurt en Parijs Charles de Gaulle hanteren al strikte beperkingen of volledige sluitingen in de nacht. Dat laat zien dat het mogelijk is om luchtvaart en leefomgeving beter met elkaar in balans te brengen.
Oproep aan politiek en kabinet
De betrokken gemeenten roepen politieke partijen en een nieuw kabinet op om de nachtrust van omwonenden structureel te beschermen. Een nachtsluiting van 23.00 tot 07.00 uur, zonder uitwijk naar de randen van de nacht, is volgens hen noodzakelijk.
“Deze maatregel beschermt niet alleen de gezondheid van onze inwoners,” stellen de gemeenten, “maar draagt ook bij aan betere luchtkwaliteit en kan zelfs economische voordelen opleveren voor de luchtvaartsector.” Volgens hen is het een onmisbare stap om de langdurig verstoorde balans tussen Schiphol en haar omgeving te herstellen.
Relevant artikel:
