Regionaal – Geen van de 89 aangewezen oppervlaktewateren in de provincie Noord-Holland voldoet op dit moment aan de Europese eisen voor waterkwaliteit. Ook één van de vier grondwatergebieden in de provincie blijft achter. Dat blijkt uit een recente analyse van de waterkwaliteit in het kader van de Europese Kaderrichtlijn Water. Gedeputeerde Staten onderzoeken daarom of het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest beperkt kan worden in Natura 2000- en grondwaterbeschermingsgebieden.

De provincie erkent dat het inzetten van deze bevoegdheden ingrijpend is en mogelijk financiële en economische gevolgen heeft voor bijvoorbeeld boeren en andere betrokken partijen. Daarom wordt zorgvuldig onderzocht of de voorgestelde maatregelen proportioneel en effectief zijn.

Waterkwaliteit onder druk

De slechte waterkwaliteit wordt, volgens de provincie, veroorzaakt door een mix van factoren. Industrie, landbouw en verkeer leveren een aanzienlijke bijdrage aan de vervuiling, maar ook natuurlijke omstandigheden spelen een rol. In bepaalde delen van de provincie bevatten de oude veen- en kleibodems van nature al hoge concentraties stikstof en fosfor. Deze nutriënten, samen met andere chemische stoffen, zorgen ervoor dat het water niet voldoet aan de normen voor 2027 die door Europa zijn gesteld.

Ook de inrichting van het watersysteem speelt mee: onnatuurlijke oevers, gebrekkige vismigratiemogelijkheden en de aanwezigheid van invasieve soorten zoals de rivierkreeft hebben een negatieve invloed op de ecologische balans.

Huidige en aanvullende maatregelen

De provincie Noord-Holland heeft al meerdere initiatieven genomen. Zo worden natuurvriendelijke oevers aangelegd, wordt er geïnvesteerd in het verbeteren van vispassages bij sluizen en komt er subsidie beschikbaar voor het reguleren van indirecte lozingen via het riool. Toch blijken deze inspanningen niet voldoende.

Daarom kijkt de provincie nu naar aanvullende ingrepen, waaronder het beperken van landbouwmiddelen in kwetsbare natuur- en drinkwatergebieden. Ook wordt onderzocht hoe de groei van de uitheemse rivierkreeft beheerst kan worden, omdat deze soort bijdraagt aan de achteruitgang van de waterkwaliteit.

Toekomstige stappen

De komende periode zal duidelijk worden of Gedeputeerde Staten daadwerkelijk overgaan tot het invoeren van beperkingen op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest. Het streven blijft om uiterlijk in 2027 te voldoen aan de eisen van de Kaderrichtlijn Water – een opgave waarbij samenwerking tussen overheden, landbouwsector, natuurorganisaties en andere belanghebbenden cruciaal is.