Heerhugowaard – Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) wil de beschikbaarheid van zoetwater in de regio ook in de toekomst zeker stellen. Daarom is een nieuw Programma Zoetwaterbeschikbaarheid opgesteld. Het bijbehorende programmaplan ligt vanaf 18 augustus ter inzage.

Door de toenemende watervraag en de gevolgen van klimaatverandering staat de beschikbaarheid van zoet grond- en oppervlaktewater onder druk. In de afgelopen jaren waren langere periodes van droogte en hitte merkbaar en die trend zet naar verwachting door. Richting 2050 zal de piekvraag naar water bijna verdubbelen. De huidige zoetwaterbuffer in het IJsselmeer is volgens HHNK onvoldoende om aan die groeiende behoefte te voldoen.

Urgent

Hoogheemraad Jos Beemsterboer noemt de situatie urgent. “Met name in het voorjaar en de zomer kan er te weinig zoetwater beschikbaar zijn om alle gebruiksfuncties te blijven faciliteren. Ook dit jaar is erg droog. Om te voorkomen dat we in de toekomst vaker te maken krijgen met tekorten en onttrekkingsverboden, werken we aan een breed pakket aan maatregelen om het Noorderkwartier weerbaarder te maken tegen toekomstige watertekorten.”

Volgens de landelijke Deltascenario’s neemt de kans op watertekort de komende decennia fors toe. Waar nu gemiddeld eens in de twintig jaar sprake is van een tekort, kan dat in 2050 eens in de vijf jaar of vaker voorkomen. HHNK wil dat risico beperken en streeft ernaar de huidige situatie te behouden: een watertekort hooguit eens in de twintig jaar.

Ambities en maatregelen

In het ontwerpprogrammaplan zijn de ambities en maatregelen voor de komende acht jaar beschreven. Het gaat onder meer om zuiniger gebruik van water, het vergroten van de regionale waterbuffer, duurzaam grondwaterbeheer en het tegengaan van verzilting en bodemdaling. Ook wordt er geïnvesteerd in kennis en data, zodat in de toekomst beter onderbouwde maatregelen genomen kunnen worden.

Voor Purmerend en Waterland betekent dit dat er nadrukkelijk gekeken wordt naar de beschikbaarheid van water voor zowel de landbouw als de natuur. Boeren in het buitengebied, bijvoorbeeld rond Ilpendam en Katwoude, merken de droogte steeds vaker in hun bedrijfsvoering. Ook de veenweidegebieden in Waterland zijn extra kwetsbaar: bij droogte daalt de bodem sneller, wat gevolgen heeft voor natuur, biodiversiteit en bebouwing. Het veiligstellen van voldoende zoetwater is dus niet alleen een landelijke, maar ook een heel lokale uitdaging.

Samenwerking

Het hoogheemraadschap benadrukt dat samenwerking met andere partijen noodzakelijk is. Afgelopen jaar zijn gesprekken gevoerd met onder meer de provincie Noord-Holland, verschillende gemeenten, terreinbeheerders, de agrarische sector, drinkwaterbedrijf PWN en de Adviescommissie Landbouw. Daaruit blijkt dat de urgentie breed wordt gedeeld en er bereidheid is om samen te werken.

Het ontwerpprogrammaplan ligt vanaf 18 augustus tot en met 29 september 2025 ter inzage. Inwoners en belanghebbenden kunnen in deze periode hun zienswijzen indienen. Op donderdag 11 september organiseert HHNK een informatieavond in het hoofdkantoor in Heerhugowaard, waar het plan wordt toegelicht en vragen kunnen worden gesteld.