Waterland – De gemeenteraad van Waterland heeft op 19 december 2024 een motie aangenomen om het college op te roepen te stoppen met het onderzoek naar de wegenoverdracht aan het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) en de intentieovereenkomst op te zeggen. Deze beslissing kan echter forse financiële gevolgen hebben voor de inwoners van de gemeente.
Uit een op verzoek van het college opgestelde begrotingsuitwerking blijkt dat als HHNK in 2026 als enige nog wegen beheert in Waterland, de kosten voor het onderhoud van het wegennet fors zullen stijgen. Het draagvlak voor de wegenheffing krimpt, terwijl de kosten toenemen, wat resulteert in een sterke stijging van de belastingdruk.
Volgens de concept-businesscase van de gemeente Waterland kan het gemeentelijk wegbeheer in 2025 maar liefst € 1,2 miljoen goedkoper worden uitgevoerd dan door HHNK. In 2026 zou dit verschil zelfs oplopen tot € 1,9 miljoen. Dit komt onder meer doordat de gemeente gebruik kan maken van het BTW-compensatiefonds, terwijl HHNK dit niet kan. Hierdoor betaalt HHNK bijvoorbeeld € 121.000 voor een project van € 100.000, terwijl de gemeente slechts € 100.000 hoeft uit te geven.
Gevolgen bij geen wegenoverdracht
De belastinggevolgen zijn aanzienlijk als er geen wegenoverdracht van het HHNK naar de gemeente Waterland wordt bewerkstelligd. Zo stijgt de wegenheffing voor de inwoners voor een eenpersoonshuishouden in een huurwoning van € 51,69 in 2025 naar € 167,64 in 2026 — een stijging van 224%. Voor een meerpersoonshuishouden in een koopwoning met een WOZ-waarde van € 550.000 stijgt de heffing van € 129,51 naar € 377,25. Ondernemers merken het ook: een klein middenstandsbedrijf met een WOZ-waarde van € 753.000 betaalt in 2026 € 286,95 aan wegenheffing, tegenover € 106,39 in 2025.
Daarnaast worden alle risico’s van onverwachte uitgaven vanaf 2026 volledig gedragen door de belastingplichtigen in Waterland, aangezien HHNK zijn taakreserve moet aanzuiveren door strengere financiële regels. Ook dit vergroot de financiële druk.
HHNK heeft in 21 van de 23 gemeenten het wegbeheer al overgedragen. Alleen in Waterland en Purmerend is dit nog niet gebeurd, al heeft Purmerend bestuurlijk aangegeven hier in 2025 alsnog werk van te willen maken.
Het Hoogheemraadschap heeft aangegeven bereid te zijn om college en gemeenteraad verder te informeren over het proces en de implicaties van de wegenoverdracht. De gemeente Waterland staat nu voor een strategische keuze: het financiële belang van haar inwoners beschermen of vasthouden aan de aangenomen motie. Op 8 mei 2025 wordt deze casus in de gemeenteraad besproken.
Relevant artikel:
Waterland zegt ‘nee’ tegen wegenoverdracht: “Te grote risico’s voor de gemeente”
