Regionaal – Het wetsvoorstel van minister Mona Keijzer (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) om de voorrang voor statushouders bij sociale huurwoningen te schrappen, stuit op forse kritiek vanuit de regio Zaanstreek-Waterland. De regiogemeenten Purmerend, Zaanstad, Edam-Volendam, Wormerland, Oostzaan, Waterland en Landsmeer hebben daarop besloten een gezamenlijke reactie in te dienen tijdens de internetconsultatie.

Volgens de regiogemeenten heeft het voorstel van de minister om voorrang voor statushouders bij sociale huurwoningen te schrappen verstrekkende gevolgen en is de uitvoering ervan problematisch. Ze wijzen erop dat het beleid haaks staat op de wettelijke verplichting van gemeenten om statushouders te huisvesten. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft haar zorgen geuit en organiseerde op 6 maart een webinar om reacties van gemeenten op te halen.

Gezamenlijke reactie

In de gezamenlijke reactie benadrukken de regiogemeenten dat het wetsvoorstel geen rekening houdt met de uitgangspositie van statushouders. Zij kunnen zich pas inschrijven voor sociale huurwoningen zodra zij een verblijfsvergunning hebben en hebben daardoor geen opgebouwde wachttijd. Bovendien ontbreekt vaak een sociaal netwerk dat hen kan ondersteunen bij het vinden van woonruimte.

Daarnaast vrezen de gemeenten voor knelpunten in de opvangketen. De doorstroom van statushouders uit opvanglocaties zal vastlopen, waardoor asielzoekerscentra overvol raken. Op dit moment bestaat al een derde van de opvangbewoners uit statushouders. Dit zal leiden tot hogere kosten voor alternatieve huisvesting en mogelijk tot een toename van dakloosheid.

Gevolgen voor woningcorporaties en leefbaarheid

Een ander knelpunt is de impact op woningcorporaties en prestatieafspraken. De gemeenten waarschuwen dat het ontbreken van een stabiele woonplek de integratie van statushouders belemmert. Dit vergroot de kans op langdurige afhankelijkheid van sociale voorzieningen, wat zowel voor de statushouders zelf als voor de samenleving negatieve gevolgen heeft.

De regiogemeenten pleiten daarom voor een structurele oplossing via het gemeentefonds en roepen het kabinet op om in te zetten op de bouw van meer sociale huurwoningen. Zij stellen dat de woningnood niet wordt veroorzaakt door statushouders, maar door een algemeen tekort aan betaalbare huurwoningen. Eerder hebben 16 andere gemeenten, waaronder Amsterdam, ook al een brandbrief gestuurd aan de minister.

De internetconsultatie is gisteren beëindigd. Minister Keijzer zal de reacties bekijken en mogelijk aanpassingen doen aan het wetsvoorstel voordat het wordt voorgelegd aan de Raad van State en de Tweede Kamer.