Purmerend – Dankzij het alerte optreden van een politieagent in Middenbeemster zijn in juni 2022 mogelijk ernstige misdrijven voorkomen. De agent hield op 17 juni van dat jaar een auto met vijf jongeren staande in Purmerend. In het voertuig werd een geladen vuurwapen, munitie en een reeks verdachte voorwerpen aangetroffen.

Het Gerechtshof Amsterdam heeft inmiddels twee inzittenden veroordeeld voor het medeplegen van vuurwapenbezit. De ene verdachte kreeg 135 dagen jeugddetentie opgelegd, de andere 270 dagen gevangenisstraf, waarvan een deel voorwaardelijk.

De auto werd opgemerkt door een agent die het voertuig zag rijden met een doorgezakte achterkant, wat duidde op zware belading. De snelheid lag fors boven de toegestane limiet. Toen bleek dat de auto geregistreerd stond op naam van een persoon uit de zogenoemde ‘Top600’ – een lijst van veelplegers – besloot de agent tot een controle.

Semi-automatisch Zoraki-pistool

In het voertuig trof de politie een semi-automatisch Zoraki-pistool aan met negen scherpe patronen van 9mm. Daarnaast werden bivakmutsen, tiewraps, ducttape, messen, latex handschoenen, een balletjespistool en hasj gevonden. Uit de observatie bleek dat de jongeren onrustig werden zodra ze doorhadden dat ze werden gevolgd. De achterbankpassagiers bogen naar voren alsof ze iets probeerden te verstoppen. Die paniek en het verstopgedrag werden door het hof meegenomen in de beoordeling.

Volgens het hof stond vast dat alle inzittenden wisten van het vuurwapen en dat ze er gezamenlijk controle over konden uitoefenen. Ondanks de verschillende rollen van de verdachten – sommigen reden, anderen zaten achterin – was er sprake van een bewuste samenwerking. De groep had elkaar die dag opgehaald in Amstelveen, reed vervolgens naar Amsterdam-Zuidoost, en eindigde in Purmerend.

Voorbereiding niet bewezen

Hoewel het Openbaar Ministerie probeerde aan te tonen dat de jongeren bezig waren met de voorbereiding van een gewelddadige overval of afpersing, vond het hof dat onvoldoende hard bewijs. Er was een Snapchatgesprek in beeld, maar dat ging over een eerdere datum en mogelijk andere deelnemers. Beide verdachten werden op dat punt vrijgesproken.

Voor het vuurwapenbezit kregen de twee verdachten verschillende straffen. De eerste – een toen 17-jarige – kreeg 135 dagen jeugddetentie, waarvan 34 dagen voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar. Hij hoeft niet terug de cel in, maar moet zich houden aan strikte voorwaarden zoals begeleid wonen en begeleiding door de jeugdreclassering. De tweede – inmiddels volwassen – verdachte kreeg 270 dagen gevangenisstraf opgelegd, waarvan 83 dagen voorwaardelijk. Hij is verplicht zich de komende twee jaar aan zijn proeftijd te houden.

Beide zaken onderstrepen hoe jongeren steeds vaker betrokken raken bij wapens, zonder dat altijd duidelijk is waarvoor ze worden ingezet. Het hof benadrukte in beide uitspraken dat het ongecontroleerd rondrijden met een vuurwapen een onaanvaardbaar veiligheidsrisico vormt. “Zeker in een rijdende auto op de openbare weg is dit uiterst zorgwekkend,” aldus het gerechtshof.

Scherpe inschatting

Dat het wapen uit het verkeer werd gehaald, is vooral te danken aan de scherpe inschatting van de agent die de auto volgde en uiteindelijk liet stoppen. Zijn oplettendheid en doorzettingsvermogen hebben ertoe geleid dat de wapens, messen en andere risicovolle voorwerpen uit handen van de jongeren werden gehaald. Mogelijk is hiermee een ernstig incident voorkomen.